Misja PAIH w Norwegii

Norwegia, jako główny eksporter gazu ziemnego do Unii Europejskiej, stoi dziś przed wyzwaniem transformacji energetycznej. Wymogi dekarbonizacji, narzucone przez politykę klimatyczną UE, wymuszają stopniowe odejście od paliw kopalnych na rzecz zeroemisyjnych źródeł energii. W tym kontekście wodór – zarówno zielony, niebieski, jak i naturalny (biały) – jawi się jako kluczowy element przyszłego miksu energetycznego. Misja wodorowa PAIH miała na celu nie tylko zacieśnienie relacji biznesowych, ale również zdobycie wiedzy o norweskich rozwiązaniach w zakresie produkcji, przesyłu i wykorzystania wodoru.

Konferencja H2NORWAY, zorganizowana przez władze Stavanger, Nærings Foreningen, ONS i Energy Transition Norway, zgromadziła ponad 220 uczestników z całego świata. Prelegenci przedstawili aktualny stan rozwoju technologii wodorowych oraz wyzwania, z jakimi mierzy się branża. W porównaniu z pierwszą edycją konferencji w 2023 roku, zauważalny był spadek optymizmu. Wzrost kosztów energii, ograniczony dostęp do kapitału oraz niejasne regulacje unijne powodują, że inwestorzy wstrzymują decyzje, co opóźnia realizację projektów. Jak zauważył Lars Nitter Havro z Rystad Energy, wodór nie zniknął z agendy, ale jego rozwój wymaga zdecydowanego wsparcia politycznego, stabilnych ram regulacyjnych i transgranicznej współpracy.

Norwegia upatruje szczególnego potencjału w zastosowaniu wodoru w transporcie morskim. Już dziś między fiordami kursuje prom napędzany ciekłym wodorem, a do 2026 roku mają pojawić się statki zasilane amoniakiem i wodorem. To właśnie sektor morski może stać się poligonem doświadczalnym dla wdrażania technologii wodorowych. Jednak aby produkcja wodoru na dużą skalę była możliwa, konieczne są inwestycje w infrastrukturę – rurociągi, magazyny, terminale portowe. Kluczowe pozostaje również pytanie, w jaki rodzaj wodoru inwestować: zielony, produkowany z odnawialnych źródeł, czy niebieski, powstający z gazu ziemnego z wychwytem CO₂. Norwegia, dysponując ogromnymi zasobami węglowodorów, ma realną szansę na rozwój technologii niebieskiego wodoru, zanim osiągnie pełną zdolność produkcji wodoru zielonego.

W ramach misji PAIH odbyła się również wizyta w Gassco – norweskim państwowym operatorze systemu przesyłowego gazu. Firma zarządza siecią 8600 km gazociągów na Morzu Północnym i Norweskim, transportujących gaz z 60 złóż do zakładów przetwórczych i punktów odbioru w Niemczech, Holandii, Francji i Wielkiej Brytanii. Do systemu podłączona jest również odnoga gazociągu EUROPIPE II, która przez Baltic Pipe dostarcza gaz z Danii do Polski. W 2024 roku eksport gazu z norweskiego szelfu osiągnął poziom 1295 TWh.

Gassco prowadzi obecnie projekty badawczo-rozwojowe związane z transformacją systemu przesyłowego na potrzeby wodoru i CO₂. Projekt H2T zakłada budowę pierwszego gazociągu wodorowego między Norwegią a Niemcami. Firma aktywnie poszukuje partnerów – producentów wodoru i odbiorców końcowych – by zrealizować tę ambitną koncepcję. W zakresie CO₂ realizowane są projekty CO2architect i CO2T, a także rozważany jest transport morski. Co istotne, składowanie CO₂ ma odbywać się nie w sczerpanych złożach gazu, lecz w izolowanych poziomach solankowych, co zwiększa bezpieczeństwo i efektywność procesu.

Drugim ważnym punktem wizyty był zakład Kaupanes Hydrogen w Egersund, który od lutego 2024 roku produkuje zielony wodór poprzez elektrolizę wody. Energia elektryczna pochodzi z sieci, która w Norwegii oparta jest głównie na hydroenergetyce, co pozwala zakwalifikować produkt jako wodór zielony. Zakład dysponuje mocą operacyjną 1 MW, co przekłada się na dzienną produkcję około 400 kg wodoru. Koszt produkcji 1 kg wodoru wynosi 5–6 EUR, nie uwzględniając kosztów sprężania do ciśnienia 350 barów. Woda wykorzystywana do elektrolizy pochodzi bezpośrednio z wodociągu i nie wymaga demineralizacji, co znacząco obniża koszty operacyjne. Tlen, będący produktem ubocznym, obecnie nie jest wykorzystywany, ale planowane są jego zastosowania w przemyśle i akwakulturze.

Zakład planuje rozbudowę do mocy 20 MW, co pozwoli na produkcję 8 ton wodoru dziennie do 2027 roku. To ambitny cel, który wpisuje się w strategię Norwegii dotyczącą rozwoju zielonego wodoru i eksportu czystej energii.

Udział w konferencji H2NORWAY oraz misji wodorowej PAIH został sfinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach realizacji projektu „Potencjał rozpoznania i zagospodarowania złóż wodoru naturalnego w Polsce – ETAP I”. To ważny sygnał, że Polska aktywnie uczestniczy w międzynarodowym dialogu na temat przyszłości wodoru, a zdobyta wiedza może przyczynić się do rozwoju krajowych strategii w zakresie czystych technologii energetycznych.

Źródło: Państwowy Instytut Geologiczny

Obraz wygenerowany przez AI.

30 września 2025 r.