Mechanizm CBAM wchodzi w życie

Nowe regulacje oznaczają, że importerzy towarów objętych mechanizmem muszą przygotować się na zupełnie nowy system raportowania i rozliczania emisji. Do końca 2025 roku obowiązuje okres przejściowy, w którym przedsiębiorcy zobowiązani są jedynie do raportowania śladu węglowego importowanych produktów. To czas na wdrożenie procedur, zebranie danych i dostosowanie systemów księgowych oraz logistycznych do nowych wymogów. Od 1 stycznia 2026 r. mechanizm zacznie działać w pełnym zakresie – importerzy będą musieli nabywać i umarzać certyfikaty CBAM odpowiadające rzeczywistym emisjom związanym z produkcją sprowadzanych towarów.

Szczegółowe zasady funkcjonowania systemu wynikają z trzech kluczowych rozporządzeń wykonawczych Komisji Europejskiej. Rozporządzenie 2023/1773 określa obowiązki sprawozdawcze w okresie przejściowym, 2024/3210 reguluje działanie rejestru CBAM, natomiast 2025/486 opisuje procedury nadawania i cofania statusu upoważnionego zgłaszającego. Polska ustawa z 21 listopada 2025 r. precyzuje natomiast krajowe zasady prowadzenia rejestru, obowiązki importerów, tryb kontroli oraz katalog kar administracyjnych za brak raportów lub nieprawidłowości w sprawozdawczości. Organem właściwym w pierwszej instancji będzie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, a organem odwoławczym – Główny Inspektor Ochrony Środowiska.

Większość przepisów zacznie obowiązywać po 14 dniach od publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw, natomiast regulacje dotyczące statusu upoważnionego zgłaszającego wejdą w życie 1 stycznia 2026 r. Oznacza to, że przedsiębiorcy mają bardzo ograniczony czas na przygotowanie się do nowych obowiązków, szczególnie w zakresie monitorowania emisji i wdrożenia systemów raportowania.

CBAM jest ściśle powiązany z unijnym systemem EU ETS. Podczas gdy producenci w UE od lat ponoszą koszty emisji CO₂, importerzy spoza Unii nie byli objęci podobnymi obciążeniami. Mechanizm graniczny ma wyrównać warunki konkurencji, zapobiec tzw. ucieczce emisji oraz zachęcić partnerów handlowych do dekarbonizacji produkcji. Dla polskich przedsiębiorców oznacza to konieczność szczegółowego monitorowania śladu węglowego towarów, wdrożenia systemów ewidencji emisji oraz przygotowania się do zakupu certyfikatów CBAM od 2026 roku.

Wprowadzenie CBAM do polskiego prawa to nie tylko formalność legislacyjna, ale realna zmiana sposobu funkcjonowania wielu branż – od hutnictwa, przez przemysł nawozowy, po sektor wodorowy. Mechanizm ten będzie miał szczególne znaczenie dla rynku wodoru, który po raz pierwszy został objęty regulacjami granicznymi. Import wodoru o wysokim śladzie węglowym stanie się kosztowniejszy, co może zwiększyć konkurencyjność produkcji niskoemisyjnej w Europie i przyspieszyć rozwój krajowych projektów wodorowych.

CBAM otwiera nowy etap w polityce klimatycznej Unii Europejskiej – etap, w którym emisje związane z produkcją towarów przestają być problemem wyłącznie producentów, a stają się elementem globalnego systemu odpowiedzialności. Dla przedsiębiorców to wyzwanie, ale również szansa na modernizację procesów, poprawę efektywności i budowanie przewagi konkurencyjnej w gospodarce niskoemisyjnej. Od 2026 roku rozliczanie emisji stanie się obowiązkiem, dlatego już dziś kluczowe jest przygotowanie się do nowych regulacji i wdrożenie narzędzi umożliwiających rzetelne raportowanie śladu węglowego.

Dodatkowe informacje:

Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (Tekst mający znaczenie dla EOG)

Źródło i dodatkowe informacje: PKO Bank Polski

Obraz wygenerowany przez AI.

31 grudnia 2025 r.